Should I stay or should I go?
“Moet ik blijven of niet?” Deze vraag komt vroeg of laat op je pad. Bijvoorbeeld over je werk, waar je twijfelt over een volgende stap, of in een relatie waar je je al langer ongelukkig voelt, maar niet durft te gaan.
En dan begint de ellende. Wikken en wegen, lijstjes van plussen en minnen, voortdurend heen en weer slingeren tussen blijven en gaan.
Waarom is dit eigenlijk zo’n lastige vraag? En zijn er nog andere opties? Wat is wijsheid?
Laten we eens 4 opties bekijken (en straks een vijfde):
1: Blijven. Je blijft en probeert de situatie te veranderen zodat deze beter voor je wordt. Je spreekt je uit en geeft bijvoorbeeld feedback op je werk, of gaat het gesprek aan met je partner over je gemis en verlangens.
2: Vertrekken. Als de eerste optie geen verlichting geeft en alles bij hetzelfde blijft, zul je wellicht moeten gaan. Je solliciteert op een andere baan of beëindigt je relatie.
3: Accepteren. Je accepteert de situatie zoals die is en verzet je er niet langer tegen. Je accepteert dat je baas nu eenmaal een gebruiksaanwijzing heeft of stopt met proberen je partner te veranderen.
4: Klagen. Je klaagt en legt het probleem buiten jezelf. Je voelt je slachtoffer van de situatie en wijst naar ‘de ander’.
Natuurlijk zijn er mensen die snel met hun advies klaarstaan: “Je moet gewoon vertrekken als de situatie je niet bevalt.” Of: “je neemt jezelf altijd mee, dus vertrekken heeft geen zin.” Dergelijke adviezen zijn vaak te simplistisch en zeggen vooral iets over de overtuigingen van de adviesgever. Want geen enkele van bovengenoemde opties is eenvoudig en er gaat een hele wereld achter schuil.
Optie 1, jezelf uitspreken is voor veel mensen kwetsbaar. Het kan angst oproepen, bijvoorbeeld voor afwijzing, het verstoren van de harmonie, of dat je uiteindelijk alleen komt te staan. Op een diepere laag worden vaak oude hechtingsdynamieken aangeraakt, waarvan de blauwdruk is gevormd in je gezin van herkomst.
Optie 2, weggaan, kent eveneens zijn nadelen. Als je weggaat laat je iets achter, zoals fijne collega’s of iemand die je (ook) liefhebt en waarmee je een lange geschiedenis hebt. Dit doet pijn en instinctief bewegen we daar liever vandaan. Weggaan vraagt bovendien om te dealen met angst voor het ongewisse. Je weet wat je hebt, maar niet wat je krijgt.
Optie 3, het accepteren van een situatie, is ook geen knop die je zo maar even omzet. Om werkelijk te kunnen accepteren, moet je omgaan met alle emoties die de situatie oproept. Misschien voel je nog felle woede over het onrecht dat je is aangedaan. En acceptatie vraagt om het aangaan van een rouwproces, je krijgt niet (volledig) wat je verlangt en staat met lege handen.
Optie 4, klagen, geeft meestal even verlichting, maar het levert voor de langere termijn over het algemeen weinig op. Het is een tussenstap, voordat er een keuze gemaakt kan worden. Te lang hierin blijven hangen maakt dat je ‘stokt’, waardoor de levensenergie eruit gaat.
De hamvraag is natuurlijk, wat is voor jou de juiste keuze? Het beantwoorden van deze vraag heeft mijns inziens optie 5 nodig:
5: Soulsearching.
Je verblijft een tijd in het ‘niet weten’ en gaat onderzoeken welk verhaal verteld wil worden. Wat valt er in deze situatie voor jou te leren?
Misschien is dat voor jou om jezelf meer uit te spreken, of wellicht heb jij te leren om uit een symbiotische relatie te stappen en op eigen benen te gaan staan. Of misschien heb je te leren om je hoofd te buigen en te erkennen dat niet alles in je leven maakbaar is.
Helaas is er dus geen eenvoudig antwoord op de vraag “Should I stay, or should I go?” Het vraagt uitzoekwerk, stilte en reflectie.
Dat is misschien wel de kern van mijn coaching en therapiesessies: vanuit een ‘geschoolde onwetendheid’ samen zoeken. Om de vraag achter de vraag te bekijken. Bijvoorbeeld door te onderzoeken of er ‘unfinished business’ uit het verleden ligt, waardoor er inzicht verkregen wordt over de betekenis van de struggle van nu.
Ik geef daarom zelden een antwoord of advies, maar stel vragen waarin het antwoord zich kan ontvouwen. Daarbij negeer ik soms je gedachten en laat je vooral voelen, omdat het lijf meestal een eerlijker verhaal vertelt. Dit vraagt te verduren dat je het nog niet weet en jouw leerweg de kans krijgt om zich aan te dienen. Zodat de keuze uiteindelijk vanuit een innerlijk weten genomen wordt.
